ജീവിതം നിയന്ത്രിക്കാനാവില്ല. പക്ഷേ നമ്മുടെ പ്രതികരണങ്ങളെ പരിശീലിപ്പിക്കാം

ആളുകൾ ജീവിതത്തെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. എന്നാൽ സത്യം ഇതാണ് - ജീവിതം നിയന്ത്രിക്കാനാവില്ല. കാരണം ജീവിതം നമ്മുടെ കൈവശമല്ലാത്ത അനവധി ഘടകങ്ങളാൽ രൂപപ്പെട്ടതാണ്. മറ്റുള്ളവരുടെ പെരുമാറ്റം, അപ്രതീക്ഷിത സംഭവങ്ങൾ, നഷ്ടങ്ങൾ, വൈകിപ്പുകൾ, ആരോഗ്യവും സമയവും... ഇതെല്ലാം നമ്മുടെ നിയന്ത്രണത്തിന് പുറത്താണ്. ജീവിതത്തെ പൂർണ്ണമായി നിയന്ത്രിക്കാം എന്ന ചിന്ത തന്നെ മനുഷ്യനെ ആശങ്കയിലേക്കും കോപത്തിലേക്കും നിരാശയിലേക്കും നയിക്കുന്നു. ജീവിതത്തോട് യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോഴാണ് നമ്മൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ക്ഷീണിക്കുന്നത്.

ജീവിതത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളാണ് നമ്മെ വേദനിപ്പിക്കുന്നത് എന്ന് നമ്മൾ കരുതുന്നു. പക്ഷേ യാഥാർത്ഥ്യം അതല്ല. സംഭവങ്ങളെക്കാൾ കൂടുതൽ നമ്മെ വേദനിപ്പിക്കുന്നത് അവയ്‌ക്കു നേരെയുള്ള നമ്മുടെ മാനസിക എതിർപ്പാണ്. “ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കരുതായിരുന്നു”, “അവർ എന്നെ മനസ്സിലാക്കണം”, “ജീവിതം നീതിയുള്ളതായിരിക്കണം” എന്നിങ്ങനെ ഉള്ള ചിന്തകളാണ് ഉള്ളിൽ സംഘർഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. സംഭവങ്ങളെ മാറ്റാൻ കഴിയാതെ പോകുമ്പോൾ, അവയ്‌ക്കു നേരെയുള്ള പ്രതികരണമാണ് നമ്മുടെ ശക്തി അല്ലെങ്കിൽ ദുര്ബലത തീരുമാനിക്കുന്നത്.

നമ്മുടെ യഥാർത്ഥ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ഏക കാര്യം നമ്മുടെ പ്രതികരണമാണ്. ഒരു സംഭവം സംഭവിച്ചാൽ അതിനോടുള്ള നമ്മുടെ ചിന്ത, അതിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന വികാരം, തുടർന്ന് നമ്മൾ എടുക്കുന്ന നടപടി-ഇവയെല്ലാം ചേർന്നതാണ് പ്രതികരണം. ഒരു അപമാനം, ഒരു നഷ്ടം, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പരാജയം നമ്മൾ തടയാൻ കഴിയില്ല. പക്ഷേ അതിന് എങ്ങനെ അർത്ഥം നൽകണം, എത്ര വേഗത്തിൽ ശാന്തമാകണം, എന്ത് തീരുമാനമെടുക്കണം എന്നതെല്ലാം നമ്മൾ പരിശീലിപ്പിക്കാം. ഇതാണ് യഥാർത്ഥ സ്വയം നിയന്ത്രണം.

പ്രതികരണം പരിശീലിപ്പിക്കുന്നത് എന്നത് വികാരങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തുന്നതല്ല. മറിച്ച്, പ്രതികരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഒരു ചെറിയ ഇടവേള സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്. ഒന്നും സംഭവിച്ച ഉടൻ തന്നെ പ്രതികരിക്കേണ്ടതില്ല എന്ന ബോധം വളർത്തുമ്പോൾ പഴയ പ്രതികരണ ശീലങ്ങൾ പതുക്കെ തകരും. അതിനുശേഷം സംഭവത്തിന് മറ്റൊരു അർത്ഥം നൽകാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ജീവിതം മാറാതെ തന്നെ നമ്മുടെ അനുഭവം മാറുന്നു. പരാജയം പഠനമായി, നിരസിക്കൽ വഴിതിരിവായി, വൈകിപ്പ് തയ്യാറെടുപ്പ് സമയമായി മാറുമ്പോൾ പ്രതികരണവും മാറും.

ജീവിതത്തെ സമുദ്രത്തോട് ഉപമിക്കാം. സമുദ്രത്തിലെ തിരകളെ നിർത്താൻ ഒരാൾക്കും കഴിയില്ല. പക്ഷേ സർഫ് ചെയ്യാൻ പഠിക്കാം. തിരകൾ ജീവിതമാണ്, സർഫ് ബോർഡ് നമ്മുടെ പ്രതികരണമാണ്. തിരകളെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നവർ മുങ്ങിപ്പോകും; പ്രതികരണം പരിശീലിച്ചവർ മുന്നേറിക്കൊണ്ടിരിക്കും. ജീവിതം ശാന്തമാകണമെന്നില്ല, പക്ഷേ നമ്മൾ ശക്തരാകാം.

അതുകൊണ്ട് ശക്തരായ ആളുകൾ ജീവിതത്തെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നില്ല. അവർ സ്വയം നിയന്ത്രിക്കാൻ പഠിക്കുന്നു. യാഥാർത്ഥ്യത്തോട് യുദ്ധം നിർത്തുന്ന നിമിഷം ബുദ്ധി പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കും. ജീവിതം നമ്മളോട് ചോദിക്കുന്നത് നിയന്ത്രണമല്ല, വളർച്ചയാണ്. പ്രതികരണം പരിശീലിപ്പിക്കുന്നവർക്കാണ് ജീവിതം ഒരു ഭാരമല്ല, ഒരു പഠനയാത്രയായി മാറുന്നത്.